# Demokrat Kongre, Türkiye'nin CAATSA ve F-35 dosyasında hangi yetkilere sahip olacak?

Demokratlar Ocak 2027'de iki meclisi devralınca Türkiye'ye yönelik yaptırım ve silah satışı kararlarını inceleyebilecek; ancak karar yetkisi Beyaz Saray'da, veto aşılmadıkça Kongre'nin freni sınırlı.

Yayın: 12 Kasım 2026 12:47 TSİ

- CRS (14 Temmuz 2026): Kongre ret kararı ve yasal şartlarla Türkiye'ye silah satışını ve CAATSA gevşetmesini sınırlayabilir
- F-35 yasağının esnetilmesi için S-400'ün bırakıldığına dair onay ve 90 günlük bekleme gerekiyor
- CAATSA 236. madde muafiyetleri için 30-60 günlük Kongre inceleme süresi var; 1294. madde muafiyeti incelemeye tabi değil
- Veto aşmak için iki mecliste üçte iki gerekiyor; NBC'ye göre Meclis'te 254, Senato'da 55 Demokrat var

## Kongre'nin elindeki araçlar neler?

Demokratlar ara seçimlerde iki meclisin çoğunluğunu kazandı ve yeni Kongre Ocak 2027'de göreve başlayınca komite başkanlıklarını devralacak. Kongre Araştırma Servisi'nin (CRS) 14 Temmuz 2026 tarihli notuna göre Kongre, Türkiye ile savunma anlaşmalarını yasayla şekillendirebilir: koşulları koruyabilir, ekleyebilir, değiştirebilir ya da kaldırabilir. Silah İhracatı Kontrol Yasası ve CAATSA kapsamında ret (disapproval) kararları da çıkarılabilir; bu iki yasa da kararların Meclis ve Senato'da hızlandırılmış usulle ele alınmasına izin veriyor. Yani çoğunluk, tek başına yaptırımı sürdürmeyi değil, yönetimin adımlarını sorgulatmayı ve oylamaya taşımayı sağlıyor.

Bu tablo, seçim sonrası Türkiye'ye dair yorumların çerçevesini de çiziyor: Demokrat çoğunluk komiteler üzerinden gözetim yapabilir; ancak karar zinciri yürütmede başlıyor.

## F-35 yasağı ve CAATSA yaptırımı nasıl kaldırılabilir?

CRS'ye göre FY2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın 1245. maddesi, Türkiye'ye F-35 devrini yasaklıyor. Yürütme bu yasağı ancak Türkiye'nin S-400 sistemine ve ilgili unsurlara artık sahip olmadığını, yeniden edinmeyeceğine dair güvenilir güvence verdiğini ve uçağın güvenliğini riske atacak başka Rus savunma teçhizatı almadığını onayladıktan 90 gün sonra esneterek kaldırabilir. CAATSA'nın 231. maddesi kapsamındaki yaptırımlar için ise 236. madde, Başkan'a ulusal güvenlik gerekçesiyle muafiyet tanıyor ya da yaptırımın sona erdirilmesine izin veriyor. 216. madde bu tür muafiyet ve sonlandırmalar için 30 ya da 60 günlük bir Kongre inceleme süresi öngörüyor; bu süre içinde Başkan işlemi yapamıyor. CRS ayrıca, 115-232 sayılı yasanın 1294. maddesiyle eklenen ayrı bir ulusal güvenlik muafiyetinin Kongre incelemesine tabi olmadığını not ediyor.

## Veto engeli ve mevcut sayılar ne diyor?

CRS, veto edilen bir kararın aşılması için iki mecliste de üçte iki çoğunluğun gerekebileceğini belirtiyor. NBC News'in 12 Kasım 06:35 TSİ güncellemesine göre Demokratlar Temsilciler Meclisi'nde 254 sandalye kazandı, 12 sandalye ilan edilmedi; NBC'nin tahmini 259 Demokrat, 176 Cumhuriyetçi. 435 üyeli mecliste üçte iki yaklaşık 290 oy anlamına geliyor; yani veto aşmak için Cumhuriyetçilerden de önemli sayıda oy gerekecek. Senato'da NBC toplamı 55 Demokrat (bağımsızlar dahil) ve 44 Cumhuriyetçi; üçte iki için 67 oy lazım. 270toWin'in 11 Kasım güncellemesine göre 13 Meclis yarışı hâlâ ilan edilmedi; Alaska'daki sıralamalı sayım 18 Kasım'da yapılacak. Bu nedenle nihai sandalye dağılımı değişebilir.

Görünüm: ret kararları çoğunlukla geçse bile, Beyaz Saray'ın veto yetkisi ve Cumhuriyetçi kanattaki F-35 şüphecileri, sonucu Demokrat oy sayısından çok iki partili desteğin belirleyeceği bir denkleme çeviriyor.

## Haziran'daki motor satışı bildirimi ne gösteriyor?

CRS'ye göre yönetim, Haziran 2026'da bir komite liderinin gayriresmî tutma talebine rağmen, KAAN savaş uçağı için yaklaşık 80 F110 motorunun olası satışını Kongre'ye bildirdi. Dokuz üye bu satışa karşı H.J.Res. 200 sayılı ret kararını birlikte sundu. CRS, bazı gözlemcilerin CAATSA'nın bu satışı kapsamayabileceğini savunduğunu da ekliyor; çünkü satış, yaptırım uygulanan Savunma Sanayii Başkanlığı'nı doğrudan ilgilendirmeyebilir. Ayrıca bazı milletvekilleri Meclis liderliğinden, yönetim yaptırımı inandırıcı bir hukuki dayanak olmadan esnetmeye kalkarsa CAATSA ret kararı sunmasını istedi. Ocak'tan sonra bu tür kararların hangi komiteden ve hangi takvimle ilerleyeceği, yeni komite başkanlarının önceliklerine bağlı olacak.

## Türkiye açısından

Ankara açısından asıl belirsizlik, F-35 ve CAATSA kararının Ocak 2027'den sonra yalnızca yürütmeyle değil, ret kararlarını oylatabilecek Demokrat komite başkanlarıyla da pazarlık gerektirmesi. S-400 şartı yasada duruyor; Türkiye Savunma Bakanlığı Ekim'de altı F-35 için görüşmelerin sürdüğünü söylemişti. Motor satışı gibi daha dar kapsamlı adımlar ise CAATSA'nın dışında kalabilir ve farklı bir tartışma yaratabilir.

## Kaynaklar

- [CRS: Türkiye, F-35 ve CAATSA (IN12710)](https://www.everycrsreport.com/reports/IN12710.html)
- [NBC News: Meclis sonuçları](https://www.nbcnews.com/politics/2026-elections/house-results)
- [NBC News: Senato sonuçları](https://www.nbcnews.com/politics/2026-elections/senate-results)
- [270toWin: Meclis'te ilan edilmeyen yarışlar](https://www.270towin.com/news/2026/11/04/the-morning-after-uncalled-house-races_1847.html)

[ABD seçimleri 2026: Kongre ara seçimi canlı takip](https://disgundem.com/abd-secimleri)

[Dış Gündem](https://disgundem.com) — Ülkelerin yerel basınından her gün: hangi konu kaç ülkenin gündeminde, dünya Türkiye'yi nasıl yazıyor ve veriye dayalı günlük analizler — Türkçe.

Kaynak: https://disgundem.com/abd-secimleri/demokrat-kongre-turkiye-nin-caatsa-ve-f-35-dosyasinda-hangi-yetkilere-sahip
