ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail hapishanelerinde 2002 yılından bu yana 20 yılı aşkın süredir tutuklu bulunan Filistinli lider Mervan Bargusi’nin serbest bırakılabileceğine dair imalarda bulunmasının ardından, Bargusi’nin eşi Fadva Bargusi’den dikkat çekici bir mesaj geldi.
Fadva Bargusi, Time dergisine yaptığı açıklamada Trump’a seslenerek şöyle dedi:
Sayın Başkan, sizi bekleyen gerçek bir ortak var; bölgede adil ve kalıcı barış hayalini gerçekleştirmeye yardımcı olabilecek bir insan. Filistin halkının özgürlüğü ve gelecek nesillerin barışı için, Mervan Barguti’nin serbest bırakılmasına yardımcı olun.
Trump, dergiye verdiği röportajda, Bargusi’nin serbest bırakılmasını destekleyip desteklemeyeceği sorusuna şu yanıtı vermişti:
Bana bu soru telefonda yaklaşık 15 dakika önce de soruldu… Bu konuda bir karar vereceğim.
Peki kim bu Mervan Bargusi? Filistin için neden bu kadar önemli ve İsrail neden serbest kalmasına izin vermiyor?
Mervan Bargusi, 6 Haziran 1959’da Batı Şeria’nın Kobar köyünde doğdu. Genç yaşta siyasal faaliyetlerle ilgilenmeye başladı; 15 yaş civarında El Fetih örgütüne katıldı. 1980’lerde tutuklandı, hapse girdi ve orada lise eğitimini tamamladı. 1987’deki Birinci İntifada döneminde aktif oldu. 1990’larda ise Batı Şeria’da genç liderlerden biri olarak öne çıktı. 1996’da Filistin yasama konseyi üyesi olarak seçildi. 2002’de İsrail güçleri tarafından tutuklandı ve 2004’te bir askeri mahkemede yargılanarak beş ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Bargusi’nin siyasal kimliği, Filistin ulusal hareketi içinde hem bir direniş figürü hem de “müzakere ve iki devletli çözüm” savunucusu olarak yer buldu. Özellikle daha sonra, silahlı direnişten politik sürece geçişin sembol isimlerinden biri haline geldi.
2. Neden İsrail hapishanesinde tutuluyor?
- 15 Nisan 2002’de Batı Şeria’da İsrail güçleri tarafından tutuklandı.
- Suçlamalar: İkinci İntifada sürecinde Batı Şeria’da silahlı saldırıları örgütlemek ve yönetmek; özellikle El Aksa Şehitleri Tugayı ve Tanzim gibi gruplarla ilişkisi olduğu yönünde suçlamalar.
- 2004’te İsrail mahkemesi tarafından “5 cinayet” suçlamasıyla ömür boyu hapse mahkûm edildi.
- Ayrıca, tutuklama öncesi iki suikast girişiminden kurtulduğu, İsrail ordusu tarafından “öldürülecekler listesinde” yer aldığı yönünde bilgiler vardı.
- Bargusi, yargılama sürecinde İsrail mahkemesinin meşruiyetini tanımadığını belirtti, savunma yapmadı ve “bu olaylarla bağlantım yok” dedi.
- Ayrıca, onun davası için uluslararası kuruluşlar “adil yargılama” standartlarının tam karşılanmadığını belirten kararlar yayınladı.
3. Filistin halkı için neden çok önemli bir figür?
- Bargusi Batı Şeria ve Gazze’de yapılan kamuoyu yoklamalarında sürekli olarak en popüler Filistinli lider konumunda.
- Onun “hapiste olması” Filistin toplumunda sembolik anlam taşıyor: İşgal altında hapsedilmiş bir ulusun öne çıkan lideri olarak görülüyor.
- Farklı Filistinli siyasal gruplar arasında birleştirici potansiyeli var. Bu yüzden “Filistin’in Mandela’sı” olarak anılıyor.
- Filistinliler açısından:
- Yolsuzlukla anılmıyor olması (rakip liderlerin aksine)
- Halkla bağının güçlü olması
- Uzun süreli tutukluluğu sayesinde sembolik gücü artmış olması
- Ayrıca, iki devletli çözüm savunucusu olması, İsrailli bazı çevrelerde dahi “müzakere edilebilir lider” olarak görülmesine yol açmış durumda.
- Onun serbest bırakılması Filistin içinde umut verici bir “yeni başlangıç” olarak algılanıyor; mevcut yönetimlere duyulan güvensizlik ortamında alternatif bir figür olarak öne çıkıyor.
4. İsrail neden serbest kalmasını istemiyor?
- İsrail açısından Bargusi, “terörist” olarak tanımlanıyor. Onun suçlu bulunmuş olması, mahkûmiyeti, cezaevi içinde liderlik pozisyonu açısından güçlü olması İsrail’i rahatsız ediyor.
- Serbest kalırsa, Filistin halkı arasında sosyal ve siyasal bir güç kazanma potansiyeli var. Bu da İsrail tarafından Batı Şeria’da yönetilmesi gereken statükonun değişmesi, Filistin siyasi hareketinin güçlenmesi anlamına geliyor.
- İsrail’in Batı Şeria’daki kontrolünü koruma mantığı açısından Bargusi’nin özgürleşmesi güçlü bir sembolik kırılma demek. Bu yüzden serbest bırakılmasına sıcak bakmıyorlar.
- Siyasi olarak da İsrail hükümeti içindeki sağcı kesimler Bargusi’nin özgürlüğüne karşı çıkıyor – serbest bırakılması kendi seçmen tabanında hoş karşılanmıyor.
- İsrail hiçbir takas anlaşmasına onu dahil etmiyor.
Bargusi halen İsrail’in yüksek güvenlikli cezaevlerinden birinde tutuluyor. Ailesi ve avukatlarının bildirdiğine göre zaman zaman kötü muameleye maruz kalıyor.
Mervan Bargusi, Filistin ulusal hareketinde hem sembolik hem gerçek bir figür: tutukluluğu, popülaritesi, farklı siyasal gruplarla kurduğu ilişkiler ve iki devletli çözüm yönündeki tutumu nedeniyle “özgürlük lideri” olarak görülüyor. Ancak aynı özellikler onu İsrail açısından da stratejik bir risk haline getiriyor: serbest bırakılması durumunda Filistin cephesinde güç dengeleri değişebilir ve bu da İsrail’in Batı Şeria’daki politik ve güvenlik düzenini sarsabileceği anlamına geliyor.
Yorum bırakın