• İsrail hükümeti, Hamas’ın “kapsamlı takasa ve yeni yönetime açık” mesajını reddetti; “teslimiyet ve silahsızlanma” dışında seçenek olmadığını açıkladı. Gazze Şehri için ağır bir yıkım tehdidi dillendirildi.
• İsrail ordusu , meclis’teki kapalı oturumda Gazze Şehri’nin ele geçirilmesinin Hamas’ı geri adım attırmayabileceğini söyledi; “İşgal, örgütün çöküşünü garanti etmez” uyarısında bulundu.
• Hamas, “tüm esirlerin serbest bırakılması karşılığında kalıcı ateşkes ve bağımsız teknokrat hükümet” önerisini gündeme getirdi.
⸻
İsrail’in mesajı: Teslimiyet dışında yol yok
İsrail Başbakanı Netanyahu, Hamas’ın “savaşı bitirecek kapsamlı anlaşma” söylemini “propaganda” olarak niteledi. Hükümetin çizdiği beş şart değişmedi:
1. Tüm rehinelerin bırakılması
2. Hamas’ın silahsızlanması
3. Gazze’nin askerden arındırılması
4. İsrail’in güvenlik kontrolü
5. Terörle bağı olmayan alternatif bir sivil yönetim
Savunma Bakanı Katz ise Hamas bu şartları kabul etmezse Gazze Şehri’nin Refah ve Beyt Hanun gibi yerle bir olacağını söyledi.
⸻
İsrail ordusu: “İşgal zafer olmayabilir”
İsrail meclisi Knesset’teki kapalı oturumda konuşan bir ordu temsilcisi, “Gazze Şehri’nin alınması Hamas’ı mutlaka pes ettirmeyebilir” dedi. Kentin sembolik önemine dikkat çekildi ama örgütün yeraltı tünelleri ve hücre yapısı nedeniyle alan kontrolünün örgütsel çöküş getirmeyebileceği belirtildi.
Ayrıca ordunun içinde, operasyon sonrası askerî yönetim ihtimalinin giderek daha fazla konuşulduğu aktarılıyor.
⸻
Hamas’ın mesajı: “Kapsamlı paket”
Hamas kanadı, “tüm esirler serbest bırakılırsa, kalıcı ateşkes ve bağımsız teknokrat hükümet kurulmasına hazırız” mesajını verdi. Bu formül, İsrail için “rehinelerin dönüşü”nü, Hamas içinse “siyasi meşruiyet ve nefes alanı”nı ifade ediyor.
Ancak İsrail’in “silahsızlanma” ve “güvenlik kontrolü” şartlarıyla Hamas’ın önerisi arasında neredeyse hiç kesişim yok.
⸻
Rehineler mi, zafer mi?
İsrail’de muhalefet lideri Yair Lapid, “Hükümet Hamas’ın şartlarını kabul etmek zorunda değil ama rehineler için müzakereye dönmeli” derken, eski general Yair Golan Netanyahu’yu “asker ve rehinelerin hayatını riske atmakla” suçladı.
Bu tartışma, hükümetin nihai zafer vurgusunu, muhalefetin ise rehinelerin önceliği çağrısını öne çıkarıyor.
⸻
Saha gerçeği: 800 bin sivilin gölgesinde operasyon
Verilere göre hâlen 800 bin sivil Gazze Şehri’nde yaşıyor. Şehrin “kırmızı bölge” ilan edilen bölgelerinde geniş çaplı operasyonun insani maliyeti çok yüksek olabilir. Bu durum uluslararası baskıyı artırıyor.
⸻
Olası senaryolar neler?
1. Topyekûn harekât + askeri yönetim: Gazze şehri’nin düşmesi Hamas’ı bitirmeyebilir; İsrail uzun süreli güvenlik yükünü üstlenmek zorunda kalabilir.
2. Sınırlı operasyon + müzakere: Rehineler için “kapsamlı paket” gündeme gelebilir; ancak İsrail’in beş şartı esnemediği sürece ilerleme zor.
3. Yıpratma savaşı: Uzayan şehir çatışmaları ve yüksek insani bedel, sonuç üretmeyen ama kanlı bir statükoya dönüşebilir.
⸻
Sonuç: Çifte kilit
Bugünkü tablo iki ayrı kilit üretiyor:
1. Siyasi kilit: İsrail’in teslimiyet şartları ile Hamas’ın kapsamlı paket önerisi örtüşmüyor.
2. Askerî kilit: Gazze’nin ele geçirilmesi, Hamas üzerinde beklenen kırılmayı yaratmayabilir.
Yorum bırakın