DIŞGÜNDEM

Muhammed Colani yani Ahmed el Şara…

Suriye geçici yönetimi lideri Ahmed El Şara, Eylül ayında yapılacak Birleşmiş Milletler 80. Genel Kurulu’na hitap edecek.

Şara’nın BM Genel Kurulu’na hitap edeceği duyurulan Suriye dışişleri bakanlığı açıklamasında, 1967 yılından bu yana BM Genel Kurulu’na hitap edecek ilk Suriye Cumhurbaşkanı olacağına dikkat çekildi.

İktidara geldiklerinden beri Suriye’nin yeni yönetimi bölgesel ve uluslararası destek kazandı.

Nisan ayında Suriye Dışişleri Bakanı Asad Eş-Şeybani, Birleşmiş Milletler’e ilk kez hitap etti ve kuruluşun New York’taki merkezinde ülkesinin yeni bayrağını göndere çekti.

Şaraa, Batı’ya yaptığı ilk ziyarette Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüştükten bir hafta sonra, Mayıs ayında Suudi Arabistan’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüştü.

                                    ***                                                                        14 yıllık Suriye savaşını yakından takip edenler için oldukça tanıdık Muhammed Colani ismi, 8 aralık 2024’te başlayan ve Esad’ın devrilmesiyle son bulan devrim hareketi ile daha geniş kitlelelere yayıldı.

O dönem sıklıkla medyada Colani olarak zikredilse de HTŞ (Heyet Tahrir el Şam) liderinin ismi aslında Muhammed Golani’ydi..

Bu da aslında savaşta kullandığı kod adıydı ve bu ismi de dedesinin yaşadığı Golan tepelerini 1967’de İsrail’in işgal etmesinin ardından bölgeden ayrılması nedeniyle kullandığı söylemişti.

Asıl adı ise Ahmed el Şaraa. Devrim ile Suriye’nin başına geçince gerçek kimliğini gizlemeyi bırakmıştı.

1982 yılında Şam’ın Mezze bölgesinde doğdu. Gençlik yıllarında sık sık şehrin güney banliyölerindeki İmam Şafi camiine gidip sohbetleri dinliyordu. Arap medyasindaki haber sitelerine göre radikalleşmesi 11 eylül 2001 ile başladı.

2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgaliyle Suriye’den Irak’a geçti. Burada ABD’ye karşı savaşmak üzere Irak El Kaide’sine katıldı.

Irak’ta ABD tarafından tutuklandı ve 5 yıl hapishanede kaldı.

Hapishanedeki El Kaide militanlarıyla zaman geçirdi. Deaş’ın kurucusu (O zaman el kaide’nin Irak komutanıydı) Ebu Bekir El Bağdadi ile burada tanıştı.

Muhammed Golani ile Bağdadi arasındaki ilişki zamanla daha da gelişti. 2011 yılında Suriye’de Esad karşıtı ayaklanma başlayınca, Bağdadi tarafından El Nusra cephesi isimli örgütü kurması için tekrar Suriye’ye gönderildi.

El Nusra Cephesi 23 Ocak 2012’de İnternet’te yayınlanan bir videoyla kurulduğu duyurdu. Örgüt ilk olarak Suriye’nin doğusundaki Dey ez Zor’da faaliyet gösterdi. Çünkü Irak’tan militanlar geçiş için Deyr ez Zor’un güneyindeki Ebu Kemal sınır kapısını kullanıyordu. Örgüt 2014 yılına kadar burada faaliyet gösterse de İdlib bölgesine girmek için fırsat arıyordu. 2013’ten itibaren İdlib’e yerleşmeye başladılar.

El Nusra lideri Muhammed Golani Nisan 2013’te, El Kaide’ye bağlılığını açıkladı. Örgütün El Kaide’nin Suriye kolu olduğunu duyurdu.

ABD Mayıs 2013’te El Nusra cephesi’ni, El Kaide bağlantıları nedeniyle terör örgütü ilan ederken, Muhammed Colani’yi aranan teröristler listesine ekleyerek başına 10 milyon dolarlık ödül koydu.

Abd 20 aralık 2025’te, Colani’nin Ahmet el Şara olmasıyla birlikte başına konulan bu ödülü kaldırdığını duyurdu.

Colani 2011’de Suriye geri dönüp El Nusra cephesini kurduktan sonra kendisini Suriye’ye gönderen Deaş’ın kurucusu Ebubekir El Bağdadi, Colani’nin Nusra cephesini feshedip Deaş’a katılmasını istedi. Colani bunu kabul etmedi ve Deaş’a katılmadı. Bunun yerine Irak El Kaide’sinin lideri Ayman el Zevahiri’ye sadakatini bildirdi. Ve Deaş ile aralarında gerilim başladı.

El Nusra liderliğindeki Muhalif gruplar 2016’da Halep’i rejime kaybedince Muhammed Colani büyük bir değişime gitmeye karar verdi.

El Nusra cephesini feshettiğini açıklayan Colani, 28 Temmuz 2016 tarihinde el Kaide’den ayrıldığını bildirerek isimlerinin Şam’ın Fethi Cephesi olarak değiştirdiğini açıkladı.

El Nusra ve Colani, ülkelerin örgütünü ve kendisini terör listesine alması nedeniyle hareket edemiyor,, ABD ve Rusya’nın ağır hava saldırılarına maruz kalıyordu. Bunu aşmak için de El Kaide ile bağlarını kestiğini belirterek isim değişikliğine gitti.

Bundan 1 yıl sonra 28 Ocak 2017’de Şam’ın Fethi Cephesi de dahil olmak üzere İdlib’de birçok grup ile  birleşme üzerinde anlaşarak Tahrir el-Şam (Şam’ın Kurtuluşu) adlı yeni bir grubu oluşturdu.

Bu 2017’de İdlib’de faaliyet gösteren örgütler arasındaki çatışmayı şiddetlendirdi. Tahrir el Şam çatısı altına girmeyen örgütler Colani’nin demir yumruğu ile karşılaştı. Örgütün ismi 2018’de Heyet Tahrir el Şam oldu.

Kendisiyle birleşmek istemeyen örgütler İdlib’te varlığını sürdüremedi.

2018 sonrası Colani ve Örgütü Rusya’nın rejime verdiği güçlü askeri nedeniyle İdlib’e sıkışıp kalmıştı.

Bundan sonra Radikal söylemlerini bıraktığı göstermek için uluslararası medyaya röportajlar verdi. Uluslararası kamuoyunun artık El Kaide çizgisinde olmadığına yönelik şüpheleri kaldırmak için de, CNN’e verdiği röportajda özetle “beni geçmişteki söylemlerimle değil, bundan sonra eylemlerimle yargılayın” demişti.

Şara şimdi New York’taki Birlexmiş Milletler binasına gitmeye hazırlanıyor. Ancak El kaide ile olan geçmişi nedeniyle Birleşmiş Milletler yaptırımları ve seyahat yasağı altında kalmaya devam ediyor ve tüm yurt dışı seyahatleri için muafiyet talep etmek zorunda.